Geluksmomentjes en hartenbrekers

Zoals ik op Facebook vertelde zijn mijn moeder en ik aan het werk ver in het noorden van het land. Hier staat een woonbegeleidingscentra voor mensen met een verstandelijke beperking. Graag wil ik met jullie de geluksmomentjes en hartenbrekers delen die ik vorige week heb ervaren.

Voorheen hebben er mensen gewerkt, op de vloer en als leidinggevende, die niet helemaal gewerkt hebben zoals het hoort in de zorg waardoor zij dan uiteindelijk ook buiten de deur zijn gezet.

Het management heeft het overgenomen en heeft twee mensen aangewezen die op deze groep de touwtjes in handen hebben gekregen. Die hebben weer een nieuw (tijdelijk) team samen gesteld om de groep te draaien. Waaronder mijn moeder en ik.

Ik wil even mededelen dat ik niet weet hoe het vorige team met de bewoners is omgegaan. Ik weet dat het geen prettige sfeer was voor de bewoners maar meer is er officieel niet bekent. Daar wil ik me dus ook niet over uitlaten. Wat ik schrijf is alleen de indruk die ik van de bewoners krijg, maar is niet de absolute waarheid.

Geluksmomentjes en hartenbrekers

Twee termen die ver van elkaar lijken te staan. Geluksmomentjes koesteren we allemaal denk ik zo en momenten waarop je hart breekt van pijn, boosheid of verdriet willen we zo min mogelijk meemaken. Deze twee uiterste begrippen, deze twee uiterste emoties heb ik de vorige week vaak tegelijk ervaren.

We hebben een bewoonster in de groep die een echte kletskous is. Een hele lieve, zachte, gezellige meid die wel van een geintje houd. We horen haar  regelmatig zeggen:

“Fijn he, dat we nu mogen kletsen. Ja gezellig. Nu mogen we praten. Niet boos worden he, nee niet schreeuwen, is niet fijn. Gezellig kletsen, ja mogen we zelf weten. Hoeven niet stil te zijn.” Op die manier kan ze door blijven ratelen.

geluksmomentjes

Ik voel me altijd enorm dankbaar dat ik er mede voor mag zorgen dat iemand anders zich goed voelt

Ik kan enorm van haar genieten omdat ik merk dat ze het kletsen erg fijn vind. Als ze zo tegen ons of soms in zichzelf aan het ratelen is staat er een tevreden uitdrukking op haar gezicht en glimlacht ze. Ik voel me gelukkig als ik merk dat ánderen gelukkig zijn.

Op zo’n moment voel ik me dus enorm goed, omdat wij als team, in staat zijn haar, en de andere bewoners, deze geluksmomentjes aan te bieden door ieder individu de ruimte te geven die hij nodig heeft. Ik voel me altijd enorm dankbaar dat ik er mede voor mag zorgen dat iemand anders zich goed voelt.

Maar het doet ook pijn..

Tegelijk word ik heel erg boos en verdrietig. Op sommige momenten ben ik even weg gelopen omdat de tranen me in de ogen sprongen. Fijn dat deze lieve meid nu zo kan kletsen en dat ze  daar zo van geniet.

Maar het feit dat dit zo bijzonder voor haar is betekent naar mijn idee dat er een tijd is geweest dat ze dit niet kon. Dat er een tijd is geweest dat zij haar mond dicht moest houden. Dat iemand misschien wel tegen haar zei dat ze stil moest zijn. Ik kan me echt wel voorstellen dat je dat gekakel op een gegeven moment beu bent. Maar kom op, jij bent de professional! Jij ziet maar dat je er mee om kan gaan!

Een kwetsbare doelgroep

Zoals de titel al zegt, deze doelgroep is zo enorm kwetsbaar. Als iemand tegen jou iets zegt wat je niet aanstaat is het soms moeilijk om voor jezelf op te komen. Ik heb in een relatie gezeten waar mijn eigen wil en mening aardig onderdrukt werd en ik vond het moeilijk om voor mezelf op te komen. Dat heeft me jaren gekost en kilo’s moed. Laat staan hoe het is voor iemand met een verstandelijke beperking.

Als je het cognitief vermogen hebt van ongeveer een 3 à 4 jarige hoe in vredesnaam moet je dan voor je eigen rechten opkomen? Je hebt waarschijnlijk niet eens besef van welke rechten je als mens eigenlijk hebt. Je bent bijna volledig afhankelijk van anderen en hoe zij met jou omgaan. Dan heb je dus mensen die daar bewust of onbewust misbruik van maken. Dat maakt me zo vreselijk kwaad.

Geen driftbuien?

Op een middag komt een ouder op bezoek om te kijken hoe het met haar zoon gaat. We kletsen wat met elkaar, dan komt haar zoon komt de keuken binnen gelopen en ze zegt: "Waauw. Ik heb K. In lange tijd niet zo vrolijk gezien! Heeft hij nog geen driftbui gehad?”

Wij geven antwoord dat hij nog geen driftbui heeft gehad. Dat het prima met hem gaat en hij het naar ons inzicht goed naar de zin heeft. Dat is moeilijk inschatten als niemand de bewoners echt kent omdat we allemaal nieuw zijn, maar je hebt wel een beetje een idee.

De  vrouw reageert verbaasd. Ze vind het gek dat hij nog geen driftbui heeft gehad. Ze had wel verwacht dat hij die zou krijgen. Die had hij voorheen namelijk regelmatig.

aandacht

Omgekeerde wereld

Dat is weer een van die geluksmomentjes die tegelijk je hart breekt. Zo blij dat wij in staat zijn hem de rust en ruimte te bieden om zichzelf te zijn zodat hij geen driftbuien krijgt. Van de  andere kant is het toch te gek voor woorden dat een ouder verbaasd is over het feit dat haar zoon geen driftbuien heeft. Dat is toch de omgekeerde wereld!?

Hoe is er toch altijd met die lieve jongen omgegaan dat hij driftbuien kreeg. Die komen niet  zomaar uit de lucht gevallen lijkt me zo?

Ik denk dat ik wel een beetje idealistisch ben

Dit zijn maar twee van vele momenten dat mijn mond van verbazing openviel. Hoezo kunnen mensen op die manier met andere mensen omgaan. Laat staan met mensen met een beperking. Ik wil ze niet nog beperkter maken dan ze zijn maar het is nu eenmaal een kwetsbare doelgroep.

Als begeleiding zijnde is het van belang dat je je bekommert om hun behoeften. Dat jij voor hen mogelijk maakt wat zij zelf niet kunnen, dat jij je uiterste best doen om hun stem te zijn. Om uit te zoeken wat hun wensen zijn als ze dit zelf niet aan kunnen geven. Om een sfeer te creëren waarin zij zich veilig en gelukkig voelen.

Misschien draaf ik wel een beetje door. Misschien pak ik het allemaal net wat te persoonlijk op, maar deze, en zulk gelijke situatie die ik al eens eerder heb meegemaakt op een groep, gaat me echt aan het hart.

Laten we als begeleiders in de gehandicaptenzorg, ouderenzorg en welke andere tak van zorg dan ook, er alsjeblieft voor streven om de mensen zo goed mogelijk te behandelen en zoveel mogelijk geluksmomentjes voor hen te creëren.

Een belangrijke vraag die ik in de opleiding kreeg is: ‘Zou jij jezelf als begeleider willen hebben?’ Met andere woorden, de manier zoals jij mensen begeleid, zou jij zelf zo begeleid willen worden? Als dat antwoord nee is moet je misschien even goed nadenken over jou manier van werken. Laten we alsjeblieft allemaal even streng op onszelf reflecteren…

Een gedachte over “Geluksmomentjes en hartenbrekers

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *